Ulimwengu unapoadhimisha Siku ya Kimataifa ya Wanawake, kwa kutambua mafanikio yao ya kijamii, kiuchumi, kitamaduni na kisiasa na kutetea usawa wa kijinsia, wanawake wanaendelea kuonyesha uthabiti na ubunifu katika biashara.
Wengi wanavunja vikwazo katika sekta zilizokuwa zikichukuliwa kuwa za wanaume pekee, wakibadilisha changamoto kuwa fursa na kuunda riziki mahali ambapo wengine hawaoni chochote.
Katika mji wa Malindi, Kaunti ya Kilifi, Stacy Mulei, mwanzilishi wa Leilim Recyclers, anageuza taka kuwa utajiri huku akilinda mazingira.
Miaka miwili iliyopita, Stacy alianzisha kiwanda cha kuchakata plastiki kinachokusanya plastiki na chupa zilizotupwa, kuzisaga na kuuza malighafi hiyo kwa kampuni za utengenezaji ambazo huzibadilisha kuwa punje kwa ajili ya matumizi tena.
Akimotishwa na shauku ya kuacha dunia ikiwa safi zaidi, Stacy anasema mradi wake hauhusu biashara pekee bali pia kuunda mustakabali endelevu.
“Uchakataji upya ni kuipa dunia nafasi ya pili. Kwa kubadilisha taka kuwa malighafi inayoweza kutumika tena, tunahifadhi rasilimali za asili, tunalinda mazingira na kukuza uchumi wa mzunguko,” anasema.
Mbali na kuhifadhi mazingira, mradi huu pia unatoa fursa za ajira huko Malindi.
Plastiki na chupa hukusanywa kutoka maeneo mbalimbali likiwemo jaa la Mayungu na kutoa kipato kwa wakusanyaji wa taka.
Katika kiwanda hicho, biashara hii inaajiri mwendeshaji wa kudumu wa mashine na wanawake kadhaa wanaofanya kazi za muda za kuchambua, kusaga na kufungasha vifaa vinavyoweza kuchakatwa.
Stacy anasema mazingira yaliyojaa taka ni hatari sio tu kwa binadamu bali pia kwa mimea na viumbe wa baharini.
Uchakataji upya hupunguza uchafuzi wa mazingira, hudumisha jamii safi na hulinda mfumo ikolojia wa bahari — hatua muhimu katika kuimarisha uchumi wa bahari unaokua katika eneo la pwani.
Mbali na plastiki zilizo nyingi, kampuni hiyo pia huchakata chupa za maji na soda, ambazo husagwa na kuuzwa kwa kampuni za uchakataji huko Nairobi kwa ajili ya utengenezaji zaidi.
Hata hivyo, Stacy anasema kuendesha biashara ya uchakataji sio rahisi.
“Uchakataji unahitaji mtaji mkubwa. Nilianzisha biashara hii kwa akiba yangu mwenyewe kama mama mmoja, na haikuwa rahisi. Tunahitaji mashine bora zaidi, vifaa vya kujikinga kwa wafanyakazi na usafiri wa kuaminika wa kukusanya taka kutoka maeneo mbalimbali,” anaeleza.
Pia anasisitiza umuhimu wa jamii kufahamu kuhusu kutenganisha taka majumbani, akisema kuwa kupanga taka vizuri tangu chanzo hufanya uchakataji uwe rahisi na wenye ufanisi zaidi.
Licha ya changamoto hizo, Stacy ana ndoto ya kupanua kiwanda chake cha uchakataji na siku moja kusimulia hadithi yake kwa Rais William Ruto, ambaye mipango yake ya kuwezesha vijana inalenga kuunda nafasi za ajira.
Stacy anaamini miradi ya uchakataji pia inaweza kusaidia kupunguza uhalifu kwa kutoa ajira na vyanzo mbadala vya kipato kwa vijana.
Mwaka uliopita pekee, Leilim Recyclers ilichakata zaidi ya tani za metriki 100 za chupa za plastiki zilizosagwa, zikiwemo chupa za soda na maji zilizokusanywa kutoka eneo la pwani.
Akiwa mpenda bahari na mwogeleaji, Stacy anasema kulinda mazingira ni jambo la kibinafsi kwake.
“Kama tunataka bahari zenye afya, lazima tuweke mazingira yetu safi. Uchakataji hupunguza uchafuzi na hulinda mifumo yetu ya ikolojia,” anasema.
Kwa Mike Toyet, mwendeshaji wa mashine katika Leilim Recyclers, mradi huo umempa ajira ya maana.
“Kazi yangu ni kuendesha na kutunza mashine ya kusaga plastiki. Tunachofanya hapa si tu kupata pesa bali pia kulinda mazingira,” anasema.
Kwa Charity Charo, mama mmoja anayefanya kazi ya muda kiwandani hapo, fursa hiyo imebadilisha maisha yake.
“Kazi hii inanisaidia kupata chakula na kulipa ada ya shule kwa watoto wangu. Watu wengi wanaona taka kama uchafu, lakini kwetu ni fursa. Nawahimiza vijana wasidharau kazi yoyote kwa sababu kazi ya halali inaweza kubadilisha maisha yako,” anasema.
Kadiri dunia inavyoendelea kuadhimisha siku ya kimataifa ya Wanawake, safari ya Stacy Mulei inabaki kuwa mfano wenye nguvu wa jinsi wanawake wanavyobadilisha jamii.
Wanageuza taka kuwa fursa, wakilinda mazingira na kujenga riziki, chupa moja iliyochakatwa kwa wakati mmoja.
