Eneo la Nyandarua Kaskazini, linalojumuisha kaunti ndogo za Ndaragwa na Aberdare, lina umuhimu wa kihistoria kwa kuwa lilikuwa kitovu cha vita vya Mau Mau. Wengi wa wapiganiaji uhuru wa zamani bado wanaishi eneo hilo, ingawa idadi yao inapungua kutokana na uzee.
Mwathiriwa wa hivi karibuni alikuwa “Meja” Agnes Muthoni Kinyua, anayejulikana pia kama Ka-Chef, aliyefariki mwezi Mei mwaka huu.
Eneo hili bado lina mabaki ya ukoloni, hasa kupitia nyumba za zamani zilizokuwa za wakoloni Wazungu.
Majengo haya yameachwa bila kutumika, kwani wakazi wanayahusisha na ukatili waliopitia wakati wa utawala wa kikoloni.
Mojawapo ya majengo hayo ni jumba la mbao la kikoloni lililoko katika kituo cha kibiashara cha Pesi.
Lilijengwa mwaka 1942 na liliachwa bila kutumika kwa miongo kadhaa hadi mwaka 2019, lilipoanzishwa kuwa kituo cha polisi kuhudumia vijiji vya Muhiriga, Mwihoti, Pesi, Kiganda, Kangocho na Muoroto.
“Tuliomba kuanzishwa kwa kituo cha polisi kutokana na hali mbaya ya usalama katika eneo la msitu kati ya barabara kuu ya Nyahururu–Nyeri na kijiji cha Pesi,” alieleza Francis Ngana Gathurai, mwenyekiti wa jamii ya Pesi.
“Watu walikuwa wakivamiwa mara kwa mara katika barabara ya changarawe yenye urefu wa kilomita tano.”
Tangu wakati huo, usalama umeimarika kwa kiasi kikubwa, lakini maafisa wa polisi walioko katika kituo hicho wanafanya kazi katika mazingira magumu sana.
Jumba hilo chakavu la kikoloni hutumika kama makazi yao, ofisi ya kuripoti matukio, na pia seli ya kuwahifadhi washukiwa.
Matatizo huzuka zaidi panapokuwa na washukiwa wa jinsia tofauti.
“Maafisa hulazimika kuwakabidhi washukiwa wa kike kwa familia za kuaminika kwa muda wa usiku kabla ya kuwafikisha mahakamani,” alisema Gathurai.
Aliongeza kuwa jengo hilo halifai kwa makazi ya binadamu kwani paa zake zinavuja na kuta zake zimeanza kuporomoka.
Maafisa pia wanalalamikia ukosefu wa faragha, kwani washukiwa walioko kwenye vyumba vya jumba hilo husikia mazungumzo ya kibinafsi kati ya maafisa na familia zao.
Hatima ya kituo cha polisi haijulikani kwa sasa.
Serikali ya Kaunti ya Nyandarua, inayomiliki ardhi hiyo, inapanga kuitumia kwa ujenzi wa chuo cha mafunzo ya kiufundi.
Ujenzi tayari umeanza, na karakana pamoja na choo cha kisasa zinakaribia kukamilika.
Gathurai anapendekeza suluhisho la kudumu: kuhamisha kituo cha polisi hadi kwenye kipande cha ardhi kilichotengwa awali kwa ajili hiyo kupitia mpango wa makazi wa Pesi Settlement Scheme. “
Ardhi hiyo inatosha kujenga kituo cha polisi chenye hadhi,” alisema.
Sasa anatoa wito kwa Waziri wa Usalama wa Taifa Kipchumba Murkomen kutembelea eneo hilo na kutoa mwelekeo kuhusu suala hilo.
“Kituo cha polisi ni muhimu—si tu kwa usalama wa jumla bali pia kwa chama cha ushirika cha wakulima wa Pesi chenye wanachama 1,400 kinachofanya kazi karibu na hapo,” alisisitiza Gathurai.
